Defauwes, Heerlen, een begrip in voetzorg.

Dit jaar wordt het bedrijf van Defauwes Orthopedische Schoentechniek in Heerlen verplaatst en volledig gemoderniseerd. Klik hier en U treft al enkele impressies aan die gedurende de installatie van de nieuwe werkplaats zijn genomen. De historie van het schoenmakersgeslacht Defauwes is hieronder weergegeven. Zodra de nieuwe website van Defauwes gereed is, zullen wij hier een link naar deze website gaan plaatsen.

De vijf generaties van een schoenmakersgeslacht Defauwes.

Sinds de Franse vluchteling Defauwes zich 'n kleine twee eeuwen geleden in Sibbe vestigde, wordt binnen deze familie onafgebroken van vader op zoon het métier van schoenmaker uitgeoefend.

Het begon ergens rond de wisseling van de l8e en de l9e eeuw. Twee broers ontvluchtten hun vaderland Frankrijk.

Er was immers altijd wel hier of daar oorlog in onze West-Europese landen. Helemaal precies is de aanleiding tot hun vertrek uit Frankrijk echter niet meer na te gaan. Was het rond de Franse Revolutie (1789) of ten tijde van Napoleon? Of vlak daarna? Werd de omgeving van Sibbe, een dorp in Zuid Limburg, gekozen vanwege de veilig gewaande schuilplaatsen in de ondergrondse mergelgroeven? Wie zal het zeggen?

Gevlucht uit Frankrijk
Hoe dan ook, de beide jongemannen kwamen respectievelijk in Sibbe en het aangrenzende Oud-Valkenburg (tegenwoordig Valkenburg a/d Geul) terecht, beiden als knecht op een plaatselijk kasteel. De nieuwe Sibbenaar koos voor het schoenmakersvak. Let wel: de tijd dat men fabrieksklare schoenen in een winkel kon kopen, lag nog in een onzichtbare toekomst verscholen. Schoenen werden pasklaar met de hand gemaakt. Schoenen maken was - en is nog steeds -een vak dat je niet van de ene op de andere dag leert. Een maker van goede schoenen is een ambachtsman van hoog gehalte.

Van vader op zoon
Driek leerde het vak van zijn vader en zette in de loop van de vorige eeuw diens bedrijfje voort. Leerde het leer beoordelen, bewerken en spannen; leerde omgaan met de diverse typische messen, raspels, hamers en andere gereedschappen; leerde de schoenen pinnen en met pekdraad van hennep- en spinaalgaren naaien; leerde zelf de messen zorgvuldig slijpen op een met de hand gedraaide zandsteen, vlijmscherp houden op een plat stuk steen en naslijpen op een stuk lei.

Ook Defauwes-nummer-drie, Jac (geboren in 1893) werd schoenmaker. Evenals trouwens zijn jongere broer Sjeuf, wonende in Banholt en jarenlang gedurende enkele dagen per week werkzaam in Sibbe. Jac Defauwes had tevens een winkel in kruidenierswaren, textiel en andere dagelijkse benodigdheden alsmede een taxibedrijf. Gedurende de eerste wereldoorlog was Jac Defauwes ook in militaire dienst sjoester (schoenmaker in de Limburgse taal).

Nu kennen we geen militaire schoenmakerij meer. In 1947 nam zijn zoon Martin (Thè) de schoenmakerij over. Dat had nog even mis dreigen te gaan, want Thè was van beroep automonteur. Om zich aan de 'Arbeitseinsatz' in Duitsland te onttrekken, werd hij gauw zadelmaker en werd als zodanig onmisbaar beschouwd voor de landbouwers in de verre omgeving. Boeren waren immers belangrijk voor de voedselvoorziening. Van zadel- naar schoenmaker was toen maar 'n kleine stap en toen hij in 1947 de zaak overnam was er zóveel werk, dat de firma Defauwes met vier schoenmakers het werk maar ternauwernood kon bijhouden. En dat in zo'n klein dorp als Sibbe.

Het begrip schoenmaker wordt vandaag de dag onjuist gebruikt. Zelfs het schoenherstellen heeft in veel gevallen niets meer met het echte reparatiewerk te maken. Echte reparaties gebeuren niet meer, zoals nieuwe neuzen op schoenen zetten, nieuwe voorschoenen maken, het is allemaal te duur geworden. De tegenwoordige schoenhersteller ontvangt de hakjes en zolen kant en klaar, ze worden onder de schoenen gepast, gelijmd, op de machine bijgeschuurd en... klaar terwijl u wacht.

Vijfde generatie
In mei 1986 zei Thè Defauwes zijn vak definitief vaarwel, nadat hij om gezondheidsredenen al enkele jaren nog maar sporadisch zijn stiel uitoefende. Zijn gereedschap ging naar zijn oudste zoon Jacques, die weer uit hetzelfde leer gesneden is. Als vijfde generatie binnen de familie oefent hij het schoenmakersvak uit. Niet het ,,gewone" maken en herstellen, ook niet het maken en herstellen van ,,gewone" schoenen, maar het orthopedisch schoenmaken. Het vak ging binnen onze familie dus niet verloren: integendeel.

Jacques Defauwes startte in 1976 als eenling Defauwes Orthopedische Schoentechniek in Ingber. Niet lang daarna kon hij na het overlijden van de heer Jansen diens bedrijf overnemen. De werkplaats van Jansen was in zijn privé woning gevestigd en snel na de overname werd Defauwes Orthopedische Schoentechniek gevestigd aan de Heerlerbaan 95 te Heerlen.

Na enkele verbouwingen werd dat pand te klein. Aan de overkant van de straat kwam de mogelijkheid om een nieuw pand te bouwen. De opening hiervan vond in 1990 plaats. De groei van het bedrijf was voorspoedig en in 1996 werd het pand rigoureus uitgebreid. In dat zelfde jaar bood de heer Habets Jacques Defauwes de mogelijkheid zijn bedrijf in Maastricht over te nemen. Hieruit vloeide het bedrijf Defauwes Habets Orthopedische Schoentechniek voort.

Het bedrijf bereikte daardoor een omvang van 30 medewerkers . Jacques' broer Giel trad toe tot het bedrijf in 1998. Giel is met name belast met de bedrijfsvoering waardoor Jacques alle aandacht kan geven aan de technische invulling van het vak en kan zorgen voor de optimale oplossing voor de klanten. In 1998 richtte Jacques Defauwes samen met 3 collegae het bedrijf OSK op. Dit in Dongen, Noord Brabant, gevestigde bedrijf met 30 medewerkers is gespecialiseerd in de assemblage van de diverse schoenonderdelen. In de regio Brabant is van oudsher de lederen en (confectie-)schoenindustrie gevestigd. Als eerste in Nederland bood OSK de mogelijkheid om leesten te ontwerpen met behulp van een geavanceerd Cad-Cam systeem. Een aantal bedrijven in Nederland maakt nog steeds gebruik van dit systeem. Natuurlijk wordt er sterk aan de toekomst gedacht en besteedt Defauwes Orthopedische Schoentechniek veel aandacht aan opleidingen. En ook dat met dezelfde ambitie. In november 2000 mocht het bedrijf daarom de prijs 'Beste Leerbedrijf 2000' in ontvangst nemen.

Inmiddels was het bedrijf toe aan een verdere uitbreiding en werd besloten tot een gehele bedrijfsverplaatsing. In 2007 werd zodoende een geheel nieuw gerenoveerd pand In de Cramer 7 in Heerlen in gebruik genomen.

Klik hier voor de eerste impressies van de nieuwe locatie.